Devri

meur

meur

adj., adv. & prép.

I. Adj.

(1) [postposé] Grand.

(1499) Ca 137a. Meur. g. grand. ●(1530) Pm 67. Quentiz maz seczas an glau meur, tr. «Aussitôt que cessa la grande pluie.» ●276. splann dre lannou han hynchou meur, tr. « Claires par les landes et les grandes routes »

(1659) SCger 159b. meur, tr. «grand.»

(2) Principal.

(1732) GReg 43a-b. Il a eu pour partage la maison principale avec toutes ses appartenances, tr. «Evit e Rañ èn deus bet an ty meur gand e oll aparchand.»

(3) Meur e ve : il serait grand de.

(1650) Nlou 37. Meur ve ezr euel na sellet, / Peguement a poan voar an bet, / En deffouen mabic benniguet, tr. «Il serait grand de conter ou de voir / combien de souffrance dans le monde / eut l'enfançon bénit.»

II. Adv.

A.

(1) [postposé] Très.

(1575) M 283. Mar dout pinuzic meur, tr. Devri «Si même tu es très riche.» ●(1633) Nom 13a-b. Corpus mali habitus, affectum, morbosum, morbidum : coprs mal sain, malade : corf clafus, na ve quet yach meur.

(1845) GBI I 396. Me n' 'm euz ket pell-meur da vewa. ●(1846) BAZ 687. hac en eur izelaat he zaoulagad e choumas sioul meur. ●(1860) BAL 195. mar goulennfe brema ractal va ene, e veen laouen-meur oc'h e rei. ●(1862) BSH 38. ne veomp ket pell meur. ●(1868) SBI II 204. na oant ket êt pell-meur, tr. «ils ne s'étaient pas écartés bien loin.»

(1909) FHAB Gwengolo 257. tud disoursi meur gant ar relijion. ●(1915) MMED 91. setu ma vevent disoursi-meur. ●(1915) HBPR 20. ministred pinvidik meur. ●(1923) FHAB Du 433. laouen meur o veza m'en doa gellet ober eun dervez mat.

(2) [antéposé] Beaucoup.

(1530) Pm 112c (Tremenuan). Gant meur garm, hac armou, Goeffyou, clezeffyou net, tr. Devri « Avec beaucoup de cris et d’armes, de lances, d’épées certes ».

B. Loc. adv.

(1) Meur a faot : il s'en faut.

(1732) GReg 396a. Il s'en faut beaucoup, tr. «meur a faot

(2) Meur a vank : il s'en faut de beaucoup.

(1732) GReg 396a. Il s'en faut beaucoup, tr. «meur a vancq

(3) Meur a wech : souvent.

(1818) HJC 313. ion en hum laquas ar-à-üéh doh taulle. ●314. Goudé m'en doai bet Jésus en hum laquet ar-à-üéh doh taulle. ●315. en dé-hont i péhani i hiveign ar-à-üéh guenoh. ●(1878) EKG II 116. Meur a veach oan bet mennet da vont betek enn-hi en eur redadenn. ●119. Anaout mad a rean iliz Berven, meur a veach oan bet enn-hi.

(1907) AVKA 56. Mar a wej e oant bet chadenet.

C. Loc. adv. Nep meur : guère.

(1575) M 1579. Ha nep na hat nep meur, nep meur ne conquero, tr. «Et celui qui ne sème pas beaucoup, n'amassera pas beaucoup.»

D. Adv. Guère.

(1659) SCger 159b. ne oûn mat meur, tr. «ie ne say gueres bien.»

III. Loc. prép.

(1) Meur a : plusieurs.

(1530) Pm 52. meur a re / Ho niueraff (…) ne gallet, tr. «beaucoup de gens. / On ne pouvait (…) les compter.» ●242. Meur a vnan so souzanet / Maz deseuont na maruhent quet, tr. «Beaucoup sont dans l'erreur, / S'ils pensent qu'ils ne mourront pas.»

(1659) SCger 94a. plusieurs, tr. «meur a hini.» ●159b. meur a dra, tr. «plusieurs choses.»

(1821) SST 39. mar a hani e sentas doh-t-hou. ●(1849) LLB 707. mar a zoar. ●(1880) SAB 256. E barr an anv e veler roz e mer a lec'h.

(1907) AVKA 161. Mar a hini anhe a rae, evel Jakez ha Yan.

►[devant un adj. num.]

(1894) BUZmornik 796. eunn herezi nevez hag a lakeaz ar freuz hag ar rouestl epad meur a gant vloaz.

(1909) FHAB Gwengolo 257. meur a gant leo. ●(1928) BFSA 151. meur a gant vloaz a-raok. ●173. e-pad meur a gant vloaz.

►[sans «a»]

(1935) LZBl Gwengolo/Here 154. En n'eac'h d'an Afrik e vez kavet meur ospital.

► [avec un art. déf.]

(1907) AVKA 94. o tenna mar an den a veli an diaolo.

(2) [au négat.] Beaucoup, guère.

(1925) LZBt Meurzh 14. ne rejoïnt ket meur a van eus komzou ar plac'h yaouank.

(3) Meur eus : plusieurs d'entre.

(1866) LZBt Ebrel 100. meur euz hon c'hristenien.

(4) Meur da : plusieurs.

(1906) GWEN 7. Beza 'z euz meur da ras gwenan. ●(1973) LBFR 145. Meurt a donnel.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...