m. –où
(1) Maladie.
●(1499) Ca 38a. g. maladie entre cuir et char. b. cleuet entre quic ha crohenn. ●(1576) Cath 31 f° 12 v° 21-22 – f° 13 r° 1-2. ha bede an amser presãt ez dinaou an eol hep cessaff he relegou santell, peheny agra saluo en cliyffyen a pep cleuet. ●(1612) Cnf 2a. yachat an cleffeueiou eues an eneff. ●47b. entredou vn cleuffet en saesiz. ●(1633) Nom 191a. Missio causaria : congé honneste, comme par maladie : coungè honest, eguis drè clèuèt. ●255a. Morbus, valetudo aduersa : maladie : cleufuet.
●(1659) SCger 75b. maladie, tr. «clênvet p. egeou.» ●(c.1680) NG 602. goual clenuet. ●(1732) GReg 594a. Maladie, tr. «Clênved. clêved. p. clêvejou. Van[netois] clihuëd. p. clihuëdëu. cleñhued. p. cleñhuëdëu.» ●(1744) L'Arm 226b. Maladie, tr. «Cleinhuétt.. édeu. m.»
●(1821) SST 78. misere, trebil, clinvet. ●(1849) LLB 1219. É pad é glinwedeu. ●1549. Mar guélet ged klinwed ul lon é tal tagein. ●(1852) MML 169. A bean ec'h oc'h-u dalc'hed gant ar c'hlenvet ? ●(1857) CBF 58. N'euz fors peger paour eo, distag eo dioc'h pep klenved, tr. «Quoique très-misérable, il ne connaît pas la maladie.» ●(18--) PEN 93/162. Sourcen an oll clevejo distilans ar vocen.
●(1911) SKRS II 132. Mervel a reas divar ar c'hlenved.
►Ober ur c'hleñved : attraper, contracter une maladie.
●(1925) BUAZmadeg 356. D'an oad a zaou vloaz var 'n ugent e reaz eur c'hlenved braz. ●381. met ober a reaz eur c'hlenved braz.
►Dastum, serriñ ur c'hleñved : attraper, contracter une maladie.
●(1839) BESquil 503. guet eune a charrein er hlinhuèd doh-t-hai. ●(1866) HSH 131. cals anezo a zestume clênved.
►Bezañ kaset gant ar c'hleñved : être usé par la maladie.
●(1864) SMM 132. Sellit da guenta penaus e casset an den-se gant ar c'hlenvet ! ●(1883) MIL 191. Eur paour, ken kasset gant ar c'hlenved ma velet he groc'hen stag ous he eskern, a deuas d'he gaout.
(2) Kleñved marv / kleñved mervel : agonie.
●(1936) BREI 444/2d. Pa voe skoet gant e glenved maro, e 1932. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 36. (Skrignag) Klenved mervel = dernière maladie : «Breman ez eus eiz vloaz ha daou ugent e oan en Amerik ; pa oa va gwreg en he c'hlenved mervel e c'houlennas ouzin lakat eun oferenn eviti e Koat-Keo, pa zistrojen d'ar vro ; n'eus dor ebet a gement ne zigorfe ket gant arc'hant... nemet hini ar baradoz !»
(3) Kleñved a varv : maladie mortelle.
●(1854) PSA II 262. Chom a ra clan guet ur hlinhuèd a varhue.
(4) Goude berr gleñved =
●(1910) MBJL 197. deut da vervel goude berr glenved. ●(1935) BREI 432/4a. marvet, goude berr glenved.
(4) Kleñved diwezhañ : article de la mort.
●(1752) BS 5. En e glenvet diveza, goude beza recevet e oll Sacramanchou, an drouc speret a glascas troubli ar peoc'h eus e Ene. ●(1790) MG 313. A oudévéh, a pe uélan ur fal grechén é tiscoein seblandeu a gonversion én é zehuehan clinhuæd, n'eèllan quet hum virét a voud én arvar ag é salvedigeah.
●(1825) COSp 309. Acteu necessær ér hlinhuet dehuéhan.
(5) C'hoarzhin a ra he c'hleñved outi : elle est enceinte.
●(1868) KTB.ms 14 p 199. Ho merc'h, sir, n'eo ket gwall-glanv : c'hoarzin a ra he c'hlenved out-hi. (Note de Luzel, édition française, tome II p. 78 : c'hoarzin a ra he c'hlenved out-hi, locution populaire pour donner à entendre qu'une femme est enceinte).
(6) Kleñved penn-tev = (?) oreillons (?).
●(1915) FBBF 105(11 décembre). Ar c'hlenved pen-teo a zo aman, eur vanden ac'hanomp a zo consignet 4 dervez.