adv., prép. & adj.
I. Adv.
(1) Presque.
●(c.1500) Cb 51b. [coz] g. presque mort par vieillesse. b. hogos maru dre cozny. ●(1557) B 640. Dren doeou me so darnoet / Scuiz gant poan ha hogos manet, tr. «Par les dieux ! je suis brisé, harassé de fatigue, et près de rester là.» ●(1575) M 179. Te so heuel hogos, dez nos ouz vn rosenn, tr. «Tu es à peu près semblable, jour et nuit, à une rose.» ●(1612) Cnf 34b. an paour pe-heny à so en ezom ha necessité extrem, pé hogos extrem. ●(1650) Nlou 141. Da hanter nos, pan voa hogos closet, tr. «au milieu de la nuit, quand elle fut presque close.»
●(1659) SCger 96b. presque, tr. «hogos.» ●154b. hogos, hogosic, tr. «presque.» ●(1732) GReg 3a. Cinq à six cens, tr. «Hogos c'hüec'h cant.» ●751b. Presque, tr. «Hogos. hogosicq. gosicq.» ●Il est presque mort, tr. «hogos maro eo. gosicq marv e.» ●(1744) L'Arm 303b. Presque, tr. «Quasi : Quasimantt : A-goæss.» ●343a. Le vin Nantes roussit, quand il est tiré ou quand il est au bas, tr. «Er gùin Nannéd a rouze, a beenn dé teênnétt pé a benn-dé à-goæss paré.» ●(1752) PEll 437. Hogos & Hegos : & selon M. Roussel, Ogos & Egos, Presque, approchant de. ●Hogos wen, presque blanc.
●(1866) FHB 72/156b. ne oa mui hogoz evit comz.
●(1906-1907) EVENnot 27. (Plougouskant) Arri ec'h e goz-tennet ar patatez war dro aman, tr. «quasi.»
(2) Bezañ hogos da ub. (ober udb.) : être sur le point de, faillir.
●(1868) KTB.ms 14 p 14. Kèn a oa hogoz d'ezhan zempla. ●(1869) KTB.ms 14 p 203. meur a wez a oe hogoz d'ann arched kouea en tu-fall. ●(1871) KTB.ms 15 p 178. Ah ! mammig keiz hogoz ê bet d'in merwel ann noz tremen. ●187. hag hogoz a oe d'ehan menel iwe kousket kerkent.
II. Prép.
A. Près de.
●(1499) Ca 112b. Hogos. g. pres.
●(1732) GReg 69b. Auprès, préposition, tr. «hogos. gos.» ●Auprès du feu, tr. «hogos an tan.» ●Auprès de Quimper, tr. «hogos Qemper.» ●70a. Tout auprès, tr. «hogosic.» ●(1752) PEll 437. Hogos & Hegos : & selon M. Roussel, Ogos & Egos, près de.
B. Loc. prép.
(1) Hogos da : près de.
●(1499) Ca 112b. [hogos] g. pres du iour. b. hogos dan dez. ●(c.1500) Cb 35a. [carantez] g. pres du cueur. b. hogos dan calon. ●(1650) Nlou 186. En craou an loeznet, ez voe ganet certen, / Hogos da Iosep, en un presep hep quen, tr. «C'est dans l'étable des bêtes qu'il fut certes enfanté, / près de Jospeh, dans une crêche, sans plus.»
(2) Bezañ (en) hogos da : sur le point de.
●(16--) JV 76. a pan dedy en ping ar fé en ôgos da quesan.
●(1792) GAran $$$. ô Gos voë Daÿzé oll Bézan Mallerus.
III. Adj. Kar hogos : proche parent.
●(c.1500) Cb 35a. [carantez] vnde parentalis et hoc / le. g. de pere / ou de mere / ou de parent. b. car hogos.