Devri

hep .1

hep .1

prép., adv. & conj.

I. Prép.

(1) Sans.

(1499) Ca 110a. Hep. g. sanz.

(1659) SCger 107b. sans, tr. «hep.» ●(c.1680) NG 1039-1040. Ha hemp repos / E hortosant.

(1869) HTC 252. chom a ra eno eb flach.

(2) Hep ket : sans aucun.

(c. 1501) Donoet 13-4. gant am[se]r hep quet acas, tr. « (par) temps, sans cas » ●(1650) Nlou 492. hep quet douetanc, tr. «sans aucun doute.»

(c.1680) NG 62. Ret du monnet, hem quet aruar.

(1727) HB 317. hepquet ar Goueliou al.

(1530) Pm 127 (Tremenuan). hep abaff quet, tr. «sans aucun doute.» ●(1650) Nlou 49. hep goap quet, tr. «sans raillerie aucune.»

(3) Hep ket : sans rien du tout.

(1919) LZBl Genver 14. Mez buan e vint ingalet, hag e chomo c'hoaz kalz hep ket.

(4) Hep gouzout da : à l'insu de.

(1659) SCger 107b. sans y penser, tr. «hep gouzout dînme.» ●(1783) BV 530. goude da uout maguet un trimisues antier / hep gout Da den gannet dre clas (lire : cals) ves a miser.

(5) Chom hep : ne pas.

(1792) HS 100. chom hemp daibrein.

(1911) BUAZperrot 675. a hent all n'eo ket eur brao chom heb ober o lavariou ouz ar brinsed. ●(1941) FHAB Genver 16. Chom hep mont war raok a zo dont a-dre.

(6) Hep chom : sans s'arrêter.

(1472) Js ms latin BNF 1294 f°198. Gruet eu tom hep chom an comun goude dilun an suzun guen. / breman ez guellet guelet scler na gueu quet ter map an spernenn. tr. « Le commun (des saints) a été fait vivement, sans s'arrêter, après le lundi de la semaine blanche (des Rogations) ; / Maintenant vous pouvez voir clairement si le fils de l'Épine n'est pas expéditif. »

(7) Hep + verbe : ne pas.

(1840) EBB 24. ac dène elise hune déogheuve he péiême màd hèm gober gheuve, tr. « Nous devons payer scrupuleusement nos dîmes à l’église. »

II. Adv. Chom, tremen hep : se passer de.

(1908) FHAB Eost 238. ober ar c'helc'hou-studi : red int eta, ha keit ha ma ne vellaio ket an doare da skolia bugale Breiz n'hellimp mui tremen heb. ●(1944) VKST Genver 10. ar paour eo a rank chom hep.

III. Loc. conj. Hep e, hep ma, hep na : sans que.

(1575) M 3186. hep ez duy muy da nep heny diuez, tr. «Sans que vienne plus à chacun de fin.»

(1907) PERS 349. an amzer a dremen heb ma c'houzer. ●(1942) VALLsup 155a. Sans que ne... peut se rendre par hep ma, au lieu de hep na, si la phrase est plutôt affirmative : (ce marché ne peut être conclu) (sans) qu'il ne soit présent hep ma vefe eno. Dans l'exemple français on peut supprimer «sans» : qu'il ne soit présent.

IV. Loc. adv. Hep mar (ket) : sans aucun doute.

(1532) Pmof 9. da conquerif an breiz man hep mar quet, tr. « Afin de conquérir cette Bretagne-ci, sans aucun doute »

[form. conju.]

S1 hepon / hepzon / hepzin / hepdon

(1818) HJC 323. hemp zeign n'èle quet gober nitra. ●(1862) JKS 381. kaout hep-zoun holl vadou an douar. ●(1870) MBR 344. a-walc'h zo hep-d-oun. ●(1879) MGZ 165. rag hebdoun-me ne c'hellit ober netra.

(1907) AVKA 280. evid hep on, netra na c'hallet. ●(1910) MBJL 115. kanet e vo hepon.

S2 hepout / hepdout / hepous

(1829) IAY 124. a so cresquet hep out. ●(1841) IDH 306. Hemb-ous ne vou jamæs peah. ●(1838) OVD 300. Hemb ous er mad, en droug (…) e zou carguet a néhance. ●(1894) BUZmornik 864. p'e guir em euz selebret hebdout gouel Nedelek.

(1912) BUAZpermoal 177. a varvo hep-out.

S3m hepañ / hepzañ / heptañ

(c. 1501) Donoet 2-5. hepzaff hanaue, tr. « sans (lui il re)connaît.

(1710) IN I 119. Hepzàn ne deo ar repos nemet lesireguez. ●(1792) CAg 109. Hem-zou é-hon é poenn.

(1818) HJC 6. ac hemb zon ne üehai quet bet groeit nitra. ●(1861) BSJ 3. hag hemb-z-hou n'en dès bet groeit nitra. ●(1874) POG 182. netra n'en d-eo bet great hep-z-an. ●(1879) MGZ 49. ne d'eo bet great heb d'hen. ●166. Hebdan ne c'hellomp ober netra.

(1909) NOAR 93. n'hellomp ket bevan hebzan. ●(1912) BOEG 138. me zi e zou iein ha tioél hembzon. ●(1923) LZBt Gouere 35. eur mestr gant breved pe hepan.

S3f hepi / hepzi / hepti

(1727) HB 62. N'allan netra hepzi.

(1821) SST i. Hemp d'hi ne hueler lom. ●(1841) IDH 264. Hemb-z-hi n'en dès na gùir joé... ●(1862) JKS 323. Hep-z-hi ann den ne d-eo ket evit gounid.●(1879) GDI 1. hemb-z-hi n'en dé quet possibl hum salvein.

(1925) DIHU 165/240. Petra e iè d'arriù getè hembzi ? ●(1933) MMPA 45. n'eo ket evit beva hep-i. ●75. Hep-hi, n'hallfomp ket plijout da Zoue.

P1 hebomp

(1854) PSA II 155. Doué, péhani en dès hur hrouéet hemb omb, n'hur salvou quet hemb omb.

P2 heboc'h / hepzoc'h

(1710) IN I 451. hepzoc'h ar mad a so droug.

(1849) LLB 12. Mar labourer hemb oh. ●(1862) JKS 341. Peleac'h ounn-me bet eaz hep-z-hoc'h.

(1912) BOEG 158. Rak hemb zoh, chonjet mat, hem zoh hui.

P3 hepe / hebe / hepzo / hepze

(1841) IDH 73. penaus hum bassein hemb-z-hai. ●(1862) JKS 137. c'houi hep-ken a hell hep-z-ho va deski e doare. ●(1866) LZBt Genver 78. pe dremen hep-he. ●(1867) BUE 56. e tremene hep-ze.

(1903) MBJJ 75. n'heller ket bean hepe eur gwir gristen. ●(1912) BUAZpermoal 391. heb-e, ar poaniou a vije diêsoc'h da zougen. ●(1937) DIHU 310/251. obér nitra hepzé.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...