f. –ioù, –où
I. (littérature)
(1) Chant, chanson, ballade, complainte.
●(1499) Ca 31b. Canauenn vide in guers. ●g. chanczon. bri. guers pe canauenn. ●(c.1500) Cb 104a. g. chanczon. b. guers / pe canauenn. ●chanczon quon chante aux enfans. b. guers da ober cousquet an bugale. ●g. ou cest chanczon faicte sur la mort. b. guers great oar an maru. ●g. chanczon vilaine. b. guers hacr. ●g. faiseur de tieulx chanczons. b. nep a gra guersou hacr. ●(1612) Cnf 42b. ober guersou, pé ho canaff. ●(1632) d’après ADBR t. 61 1954, p. 5. Er gouers neuez. ●(1633) Nom 8a-b. Carmen fescenninum : chanson sale, vilaine & impudique, ou de paillarde : canauen lubricq, vil hac impudicq, guers vn paotues (lire : paotres) fall.
●(1659) SCger 22a. chanson, tr. «guers pl. iou.» ●153a. guers, vr vers, tr. «chanson.» ●(1710) IN I 316. musica pe gana guersiou ha soniou. ●(1727) HB 558. guers Santes Barba. ●(1732) GReg 326a. Eglogue, espece de poësie pastorale, tr. «Divisou en guërs qen-eñtre mæçzaéryen.»
●(1864) SMM 117. pe guer caer eo ar vers santel-se. ●(1868) GBI I 498. E borc'h Gourin, war un doal-wenn, / Ez oa skrivet gwerz ar vosenn.
●(1957) AMAH 245. kanañ a rae evito gwerzioù ha sonioù e galleg, e rusianeg pe e trefoedach he bro. ●(1970) BRUD 35-36/148. ar manah Gwennoll o poania da zevel eur werz en enor da Nomenoe.
(2) Vers.
●(1499) Ca 104a. Guers. g. vers. ●(c.1500) Cb 104a. Guers. g. vers. ●g. petit vers. b. guersyc. ●(c. 1501) Donoet 11-4. qualite pere so continuet en guersou, tr. « qualité, qui sont contenus dans ces vers[-ci] » ●(1575) M 340-341. Hon guelu douar en guers, dre'n pez ma conversomp : / Voar nezaff en trauail, tr. «Il nous appelle «terre» en vers, parce que nous demeurons / Sur elle, à peiner.» ●(1633) Nom 8b. Versiculus : vn petit vers ou chant : vn guers, pe canauen bihan.
●(1732) GReg 955b. Vers, assemblage d'un certain nombre de paroles, & de silabes mesurées, tr. «Güers. p. güersou.» ●Un beau vers, tr. «Ur vers caër.» ●Un vers de sept piez, tr. «Güers seizveder.»
●(1847) FVR 223. e vennaz he lakaat e gwers. ●(1870) MBR viii. bet e gwerz, tr. «avoit été composés en vers.»
●(1931) DIHU 245/356. Hag é kav genoh é ma bourus lénein guerzeu èlsé ?
(3) Berceuse.
●(c. 1500) Cb (d’après GMB 301). Guers da ober cousquet anbugale, tr. « chanson qu’on chante aux enfants pour leur faire dormir »
II. (espace temps).
(1) Gwerz (amzer) : espace de temps.
●(1575) M 1881. Hac á ve den peruers, en guers é aduerser tr. «Si son adversaire était un homme pervers, pour l’instant.»
●(c.1718) CHal.ms iii. Ils ont renoüé la partie quils auoyent manquée Il y a quelque temps, tr. «int oudes neuehet er barti a bligeadur, en assignation a ziuertissemant, endeuoe manquet, er c’huers ma.» ●(c.1718) CHal.ms iv. en uoila pour longtemps, tr. «chetu aüeit güers amser aüeit er huers man, aüeit pel amser.» ●(1732) GReg 582b. De long-tems il ne viendra, tr. «ar verz-mañ ne zuy. Van[netois] er üerh man ne zei.» ●Il n’y a pas long-tems, tr. «ne deus qüerz.» ●De long-tems, tr. «ar verz-mañ. Van[netois] er üerh-man.»
●(1895) GMB 301. pet[it] Trég[uier] à Saint-Mayeux eur uerz amzer zou.
(2) Gwerso : voir gwerso.
(3) Ur werz amzer zo : voir gwerso.
III. Klevet kanañ gwerz ar skouarnadoù : subir une rouste, une raclée.
●(1924) BILZ 142 (T) F. al Lay. Ma vije bet Yann e benn e-unan evit diskenn war Roc'h Ledan, marvad Bilzig hag e zaou vartolod o dije bet klevet kana gwerz ar skouarnajou, ha marteze un draïg bennak all c'hoaz ouspenn.