Devri

fin .2

fin .2

f. & adv., prép. –ioù

I. F.

(1) Fin.

(1456) Credo 21-22. A resurrection han quic habuez / herquet (lire : hepquet) afin Amen, tr. «et (en la) résurrection de la chair / et (en la) vie sans fin. Amen.» ●(1499) Ca 84a. Fin. g. idem. ●(1530) Pm 26. Pan duy an fin din am buhez, tr. «Quand viendra la fin digne de ma vie.»

(1860) BAL 41. da fin ar bed. ●168. var fin o buez.

(2) Ober fin eus ub. =

(1877) FHB (3e série) 22/183a. Baleit hardiz, den ne rei fin ac'hanoc'h.

(3) Fin zo : c'est fini.

(1928) LEAN 5. Met fin zo breman.

(4) Bezañ fin da (+) v. =

(1866) FHB 96/348b. Pa oa fin da rein sakramant an ôleo.

►absol.

(1866) FHB 96/348b. ha pa oa fin, é pignaz adarré énn hé garrons.

(5) Mont, dont, degas, kas da fin vat : aller, mener à bonne fin.

(1821) SST.ab xxxvii. peb-tra e ya de fin vat etré ou dorneu. ●(1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 66. degasse en treu de fin-vad. ●(1854) PSA I 195. sellet guet péh abiltæt é tégass en Eutru Doué ol en treu de fin vad revé é chonge.

(1904) BOBL 24 septembre 1/1a. kas da fin vad al labour a unvaniez hag a adsao. ●(1906) BOBL 07 avril 81/3a. Konferanz Algesiras a zo deut da fin vad.

(6) Kaout fin : en finir.

(1906) KPSA 66. Em oun o vont da lavaret d'eoc'h daou c'her evit kaout fin ganeoc'h. ●(1907) KANngalon Mezheven 424. Red eo kaout fin, eme ar mear.

(7) Lakaat fin : mettre fin.

(1883) IMP 9. Poent eo, divar eun dro, d'an traou-mâ lacat fin.

(8) (religion) Ar peder fin (diwezhañ) : les quatre fins dernières.

(1575) M 31-33. AN Lefr man damany da pep heny rial, / A comps á peuar fin, anterin terminal : / Pere da pobl an bet, so ordrenet detal, tr. «Ce livre souverain, à chacun fortement / Parle des quatre fins tout à fait dernières / Qui au peuple du monde sont ordonnées expressément.»

(1744) L'Arm 158a. Les quatres fins, tr. «Er pedair fin déhuéhan

(1866) SEV 12. War ar pevar fin diveza euz ann den.

(1908) FHAB Du 322. Er goulennou-ze ez eus hano deuz hor fin diveza.

►[au plur.] Finioù diwezhañ : dernières fins.

(1857) LVH 405-406. peré en devou chonge ag ou finieu dehuéhan.

II. Adv.

(1) Fin eo (da) = echu eo.

(1909) KTLR 35. emechans eo fin dija ? ●(1910) MBJL 115. rak fin ê d'an nozvez. ●189. Mes fin eo d'am anoaz, a drugare Doue. ●(1928) LEAN 85. Pa voe fin, oa leun he daoulagad a zaerou.

(2) Loc. adv. Ha fin dre eno / ha kuit ha fin dre eno ! = ha mat pell zo.

(1908) PIGO II 103. Grez d'az kwreg 'vel a ra Jakez d'e hini, ha kwit ha fin dre eno. (1954) VAZA 55. da dabutal un nebeudig, ha fin dre eno. ●(1958) LLMM 70/339. ra labouro pep hini gant e venveg evel ur brogarour gwirion, ha fin dre eno !

(3) E fin holl = a-benn ar fin.

(1847) MDM 175. pere, e fin holl, ne c'hounesont netra.

(4) Da fin an dro = a-benn ar fin.

(1907) FHAB Kerzu 317. gant piou e chomo an tor da fin an dro.

(5) War ar fin : à la fin.

(17--) SP II 95. Oar arfin e teuont da gredin de lezen.

(6) Pe da fin : pour quelle raison.

(1659) SCger 101a. a quelle raison, tr. «pe dar fin.» ●(c.1718) CHal.ms iii. raison pourquoi, a quelle raison, tr. «ra'son perac aueit petra, pedafin

(7) A-benn fin an dro : en fin de compte.

(1900) MSJO 131. an enklask-se a badas pell hag hir ; hag aben fin an dro, n'oa ket ano ar verc'h var gahier ar vugale badezet er barres m'oa ganet.

III. Loc. prép. Da fin : à la fin de.

(1894) BUZmornik 238. Da fin ann tri bloaz-ze. ●240. Da fin ar retred-ma.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...