adj.
I. Attr./Épith.
A. Attr./Épith.
(1) (en plt de qqc.) Convenable.
●(1633) Nom 204a. Honorarium : salaire honneste : salær honest, gobr dereat.
●(1659) SCger 79a. messeant, tr. «nequet honest, na dereat.» ●108b. seant, tr. «dereat.» ●(1710) IN I 182. un nebeut muguet na seblante beza deread.
●(1876) TDE.BF 108a. Deread, adj., tr. «Convenable, poli.»
●(1900) KEBR 9. Eur mevel deread, tr. « Un domestique poli ». ●(1904) DBFV 43b. deread, deret, adj., tr. «convenable.» ●(1927) GERI.Ern 96. dereat adj., tr. «convenable.» ●(1931) VALL 152a. il est convenable que tu ailles, tr. «dereat eo d’it mont.»
(2) (en plt d'un acte) Convenable, bienséant.
●(1732) GReg 207b. Convenable, decent, tr. «Deread.» ●248b. Decent, ente, ce qui est dans la bienséance, tr. «Deread.»
●(1912) MMPM 133. penaoz hen ober en eur c'hiz deread heb an ofern ? ●(1926) FHAB Eost 315. Dansou Breiz a zo dereat.
(3) (en plt de vêtements) Décent.
●(1908) PIGO II 33. eun tam dilhad dereat. ●(1920) FHAB Mae 327. dilhad re verr diouz an traon ha diouz an neac'h, n'eo ket dilhad dereat int.
(4) Agréable.
●(1848) SBI I 190. eur geno ken direet, tr. «une bouche si séduisante.» ●Carante merc'h 'zo direat, tr. «Amour de fille est chose exquise.»
(5) Ordonné, propre.
●(1860) BAL 161. Ti eun den clanv a dle beza deread pep tra enna. ●(1868) KMM 68. da gaout pep tra prest ha deread a-benn ma lacaze er bed e Mab ac e Doue.
B. (en plt de qqn) Poli.
●(1866) FHB 58/47a. he c'hreg oa eur vaouez vad, deread a bep hent, eur vaouez a zoare.
●(1927) GERI.Ern 96. dereat adj., tr. «poli.»
II. Attr.
(1) Kavout dereat : trouver convenable.
●(1893) IAI 54. ar re ne gavent ket deread krister an Novasianed, a gosteze re ir a-gin hag a roe ar pardoun abarz gouzout d'ar zur ha keuz en doa ar pec'her.
(2) Dereat eo : c'est convenable, il est convenable que.
●(1580) G 1047. dereat hac onest eu, tr. «c'est convenable et honnête.»
●(1872) ROU 71a. Il est convenable que tu ailles le voir, tr. «deread eo dit mont de velet.»
III. Adv.
(1) Convenablement.
●(c.1500) Cb 59b. [dereadecat] g. decenter aduer. g. aduenement. b. ez dereat.
●(1860) BAL 294. clevet un ilizad tud o cana deread. ●(1876) TDE.BF 108a. Deread, adv., tr. «Convenablement, poliment.» ●(1889) ISV 134. evit ma c'halje, emezhi, bale dereatoc'h pa vije pare.
●(1926) FHAB Genver 24. ar vugale gwisket dereat. ●(1950) KROB 31-32/17. Pennher Kervrugeg a felle dezañ degemeret an dereata ma c'hellfe e durzunell yaouank, peogwir en doa aes d'hen ober.
(2) (en plt de qqc.) =
●(1910) MBJL 135. liwio a bep sort o klotan dereat etrezo.